{"id":328,"date":"2025-02-06T10:21:54","date_gmt":"2025-02-06T10:21:54","guid":{"rendered":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/?p=328"},"modified":"2025-02-12T09:05:16","modified_gmt":"2025-02-12T09:05:16","slug":"paga-minimale-lufta-per-barazi-dhe-mbeshtetje-per-sektorin-privat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/?p=328","title":{"rendered":"Paga minimale, lufta p\u00ebr barazi dhe mb\u00ebshtetje p\u00ebr sektorin privat"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00eb nderuar, ka ardhur koha t\u00eb flasim hapur dhe t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb ndryshime reale p\u00ebr pagat n\u00eb Maqedoni, me fokus t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb tek sektori privat, i cili vazhdimisht anashkalohet. Pyetja q\u00eb shtrojm\u00eb \u00ebsht\u00eb: A ka dallim mes sektorit privat dhe atij shtet\u00ebror? Po, ka, dhe kjo ndasi \u00ebsht\u00eb m\u00eb e dukshme se kurr\u00eb.<br>Ne, q\u00eb p\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra luftojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e zejtar\u00ebve dhe zanateve \u2013 profesione q\u00eb jan\u00eb thelb\u00ebsore dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht deficitare \u2013 k\u00ebrkojm\u00eb q\u00eb k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje t\u00eb trajtohen me seriozitet. K\u00ebto zanate jan\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb k\u00ebrkuarat sot, por fatkeq\u00ebsisht nuk p\u00ebrfaq\u00ebsohen si duhet dhe nuk mb\u00ebshteten nga shteti.<br>\u00c7\u00ebshtjet kryesore q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb zgjidhje:<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Ekonomia e zez\u00eb<br>\u2022 Sot, \u00e7do i treti dyqan p\u00ebr sh\u00ebrbime flok\u00ebsh \u00ebsht\u00eb i paregjistruar. \u00c7do i dyti mekanik punon pa regjistrim. N\u00eb t\u00eb gjitha komunat, nga Likova deri n\u00eb Gjevgjeli, qindra biznese operojn\u00eb pa licenc\u00eb, pa kupona fiskal\u00eb dhe jasht\u00eb ekonomis\u00eb formale.<br>\u2022 Kjo d\u00ebmton seriozisht sektorin privat formal, i cili paguan taksa dhe kontribuon p\u00ebr shtetin, duke u p\u00ebrballur me konkurrenc\u00eb t\u00eb pandershme nga ekonomia joformale.<\/li><li>Pun\u00ebt shtet\u00ebrore dhe t\u00eb zez\u00eb pas orarit<br>\u2022 Shum\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar n\u00eb administrat\u00ebn shtet\u00ebrore, pas orarit t\u00eb pun\u00ebs, ofrojn\u00eb sh\u00ebrbime t\u00eb ndryshme n\u00eb t\u00eb zez\u00eb si parukier\u00eb, estetist\u00eb, mekanik\u00eb, zdrukthtar\u00eb dhe shum\u00eb t\u00eb tjera. Ky fenomen d\u00ebmton m\u00eb tej sektorin privat dhe krijon pabarazi n\u00eb treg.<\/li><li>Largimi i t\u00eb rinjve dhe mungesa e sensibilizimit<br>\u2022 T\u00eb rinjt\u00eb po ikin masivisht, t\u00eb zhg\u00ebnjyer nga premtimet boshe dhe mungesa e mb\u00ebshtetjes reale. Sa fushata p\u00ebr sensibilizimin e t\u00eb rinjve keni par\u00eb n\u00eb televizione? Sa masa konkrete jan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb p\u00ebr t\u2019i ndihmuar t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme n\u00eb vendin e tyre?<\/li><li>Mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore n\u00eb sektorin e nd\u00ebrtimit<br>\u2022 Sektori i nd\u00ebrtimit sot po p\u00ebrballet me munges\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore. Plakashtruesit, instaluesit e ujit, fasaduesit dhe shum\u00eb zanate t\u00eb tjera t\u00eb nd\u00ebrlidhura me k\u00ebt\u00eb industri jan\u00eb deficitare. Pse? Paga t\u00eb ul\u00ebta, pasiguri n\u00eb pun\u00eb dhe munges\u00eb totale e stimujve nga shteti.<br>K\u00ebrkesat tona:<\/li><li>Paga minimale prej 700 eurosh<br>\u2022 Kjo \u00ebsht\u00eb e domosdoshme, por duhet t\u00eb shoq\u00ebrohet me subvencione nga shteti p\u00ebr kontributet e bizneseve t\u00eb vogla dhe t\u00eb mesme. Qeveria duhet t\u00eb subvencionoj\u00eb 30% t\u00eb kontributeve p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar barr\u00ebn financiare t\u00eb sektorit formal.<\/li><li>Luft\u00eb e ashp\u00ebr kund\u00ebr ekonomis\u00eb s\u00eb zez\u00eb<br>\u2022 T\u00eb gjitha bizneset e paregjistruara duhet t\u00eb identifikohen dhe t\u00eb integrohen n\u00eb ekonomin\u00eb formale. Inspektimet duhet t\u00eb jen\u00eb rigoroze, t\u00eb drejta dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, pa p\u00ebrjashtime.<\/li><li>Mbrojtja e sektorit privat nga konkurrenca joformale dhe nd\u00ebrhyrja e vendeve fqinje<br>\u2022 Kufijt\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb shthurur. Produkte dhe sh\u00ebrbime nga vendet fqinje hyjn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme dhe d\u00ebmtojn\u00eb bizneset tona lokale.<\/li><li>Barazi p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt<br>\u2022 Sindikatat q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt duhet t\u00eb zgjerojn\u00eb fokusin e tyre dhe t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb sektorin e zejtar\u00ebve, ku mbi 70,000 biznese t\u00eb vogla mbeten jasht\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimit dhe mb\u00ebshtetjes.<br>Mesazhi yn\u00eb:<br>Shpejtoni! Jemi shum\u00eb von\u00eb dhe sektori privat po shembet n\u00ebn pesh\u00ebn e premtimeve t\u00eb pambajtura. Vet\u00ebm duke luftuar ekonomin\u00eb e zez\u00eb dhe duke mb\u00ebshtetur bizneset formale, mund t\u00eb sigurojm\u00eb rritjen e pagave dhe t\u00eb ndalojm\u00eb largimin e t\u00eb rinjve. Paga minimale prej 700 eurosh \u00ebsht\u00eb e mundur vet\u00ebm me barazi dhe mb\u00ebshtetje reale p\u00ebr ekonomin\u00eb formale.<br>Ejani dhe shikoni realitetin nga af\u00ebr. Mos i mbyllni syt\u00eb para padrejt\u00ebsive. Koha p\u00ebr veprim \u00ebsht\u00eb tani!<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb nderuar, ka ardhur koha t\u00eb flasim hapur dhe t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb ndryshime reale p\u00ebr pagat n\u00eb Maqedoni, me fokus t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb tek sektori privat, i cili vazhdimisht anashkalohet. Pyetja q\u00eb shtrojm\u00eb \u00ebsht\u00eb: A ka dallim mes sektorit privat dhe atij [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":329,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=328"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":330,"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/328\/revisions\/330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zkrsm.mk\/z\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}